Planujesz powiększenie rodziny w 2026 roku? Zanim złożysz wniosek o urlop, sprawdź, co dokładnie zmienia się w przepisach i jakie prawa przysługują Ci jako przyszłemu rodzicowi. W artykule znajdziesz aktualne informacje, które pomogą Ci świadomie zaplanować ten wyjątkowy czas.
Urlop macierzyński 2026 – co nowego?
Rok 2026 przynosi ważne aktualizacje w zakresie urlopów po narodzinach dziecka, które mają realne znaczenie dla wielu rodzin. Choć sam wymiar podstawowego urlopu macierzyńskiego nie ulega zmianie, ustawodawca wprowadza nowe formy wsparcia dla rodziców noworodków wymagających hospitalizacji.
Wprowadzone przepisy obejmą nie tylko osoby, które dopiero planują skorzystać z urlopu, ale również tych rodziców, którzy już z niego korzystają w momencie wejścia ustawy w życie. Dzięki temu żadna grupa uprawnionych nie zostanie pominięta, a nowe zasady mają szansę realnie poprawić komfort życia rodzin w najtrudniejszych momentach.
Wymiar urlopu bez zmian – ile tygodni przysługuje w 2026 roku?
W nowym roku długość urlopu macierzyńskiego nie ulega zmianie. Przyszła mama może liczyć na:
-
20 tygodni – jeśli urodzi jedno dziecko,
-
31 tygodni – przy urodzeniu bliźniąt,
-
33 tygodnie – w przypadku trojaczków,
-
35 tygodni – dla czterech dzieci,
-
37 tygodni – przy narodzinach pięciorga lub większej liczby dzieci.
Urlop ten rozpoczyna się bezpośrednio po porodzie i jest traktowany jako czas na powrót do formy oraz budowanie więzi z noworodkiem.
Urlop rodzicielski dla ojców – większe możliwości w 2026 roku
Ważną informacją dla rodzin jest to, że część urlopu może zostać przekazana drugiemu rodzicowi, czyli ojcu dziecka. Choć urlop macierzyński jako taki przysługuje matce, to istnieje możliwość elastycznego zarządzania urlopem rodzicielskim.
W 2026 roku ojcowie nadal mają prawo do 14 tygodni urlopu rodzicielskiego, który:
-
może być wykorzystany w tym samym czasie co matka (wspólny urlop),
-
albo w innym terminie, oddzielnie.
To rozwiązanie umożliwia rodzicom lepsze dopasowanie czasu wolnego do swoich potrzeb i obowiązków zawodowych.
Ochrona zatrudnienia: Twoje prawa podczas urlopu
W okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego kobieta jest objęta szczególną ochroną prawną. Pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć umowy o pracę od momentu rozpoczęcia urlopu aż do jego zakończenia.
W 2026 roku te przepisy pozostają niezmienione, co oznacza, że:
-
zatrudnienie jest bezpieczne przez cały okres urlopu,
-
niedozwolone są jakiekolwiek działania dyskryminujące ze strony pracodawcy,
-
powrót do pracy po zakończeniu urlopu powinien odbyć się na tych samych warunkach.
Dodatkowy urlop macierzyński nawet do 15 tygodni!
Rok 2026 przynosi długo wyczekiwane zmiany w przepisach dotyczących opieki nad dziećmi wymagającymi intensywnego leczenia tuż po narodzinach.
Nowa ustawa zakłada możliwość przedłużenia urlopu macierzyńskiego o dodatkowe 8 lub 15 tygodni, w zależności od stanu zdrowia noworodka i przebiegu ciąży. To ważna wiadomość dla rodziców wcześniaków oraz maluchów wymagających hospitalizacji.
Oddajemy rodzicom to, co najcenniejsze, czyli czas, który mogą spędzić ze swoim maluszkiem. Ten czas rodzicom wcześniaków, rodzicom tych noworodków, które z powodów zdrowotnych dłużej niż przeciętnie zostają w szpitalu, był odbierany - mówiła podczas briefingu prasowego w MRPiPS ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Kiedy przysługuje wydłużony urlop? Kryteria i warunki
Nowe przepisy przewidują dodatkowy urlop w trzech przypadkach, związanych z tygodniem urodzenia dziecka oraz jego masą urodzeniową:
Do 15 tygodni dodatkowego urlopu otrzymają rodzice dzieci:
- urodzonych przed 28. tygodniem ciąży,
- lub z masą urodzeniową nieprzekraczającą 1000 g.
Do 8 tygodni dodatkowego urlopu przysługuje rodzicom dzieci:
- urodzonych po 28. tygodniu, ale przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży,
- i których waga przekroczyła 1000 g.
Do 8 tygodni urlopu będą mogli wykorzystać także rodzice dzieci urodzonych w terminie, które mimo to wymagają hospitalizacji po porodzie.
Dodatkowy tydzień urlopu może zostać przyznany za każdy tydzień spędzony przez dziecko w szpitalu – to elastyczne rozwiązanie dostosowane do indywidualnych sytuacji.
Jak ubiegać się o dodatkowy urlop?
Aby skorzystać z nowych przepisów, rodzic musi:
-
złożyć wniosek do ZUS przed zakończeniem podstawowego urlopu macierzyńskiego,
-
dołączyć zaświadczenie ze szpitala, potwierdzające:
czas hospitalizacji noworodka,
oraz tydzień ciąży, w którym dziecko przyszło na świat.
Ważne: dodatkowy urlop będzie udzielany jednorazowo – nie ma możliwości jego dzielenia na części ani wykorzystania w późniejszych terminach.
Kto może skorzystać z wydłużonego urlopu?
Prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego przysługuje nie tylko biologicznym rodzicom, ale również:
-
ojcom dziecka,
-
rodzicom adopcyjnym,
-
opiekunom prawnym,
-
a także rodzinom zastępczym, jeśli spełniają pozostałe warunki.
To istotna zmiana, która rozszerza krąg uprawnionych i pozwala lepiej dostosować urlopy do realnych potrzeb rodzin.
100% zasiłku za dodatkowy czas z dzieckiem
W przypadku skorzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, rodzic otrzyma pełne świadczenie – 100% podstawy zasiłku macierzyńskiego. To szczególnie ważne, gdy przedłużający się pobyt dziecka w szpitalu generuje dodatkowe koszty, a rodzic nadal pozostaje poza rynkiem pracy.
Kogo obejmą przepisy przejściowe?
Ustawodawca zadbał również o rodziny, które będą już w trakcie urlopu macierzyńskiego w dniu wejścia nowych przepisów w życie. Przepisy przejściowe obejmą:
-
osoby aktualnie korzystające z urlopu macierzyńskiego,
-
rodziców, którzy nabędą prawo do urlopu macierzyńskiego po wejściu ustawy w życie.
To oznacza, że również ci, którzy właśnie oczekują dziecka lub są świeżo po porodzie, nie zostaną pominięci.
źródło: www.gov.pl